Nhiều người thường phân vân liệu việc đem tiền bỏ vào ngân hàng hàng tháng có được coi là một hành động đầu tư thực thụ hay không. Bài viết này sẽ bóc tách sự thật về kênh tích lũy quen thuộc này và giúp bạn định hình lại tư duy tài chính của mình.
Gửi tiết kiệm - nghe giống đầu tư nhưng có thật sự là đầu tư?
Gửi tiết kiệm thực chất là gì?
Gửi tiết kiệm là việc bạn cho ngân hàng vay khoản tiền nhàn rỗi trong một khoảng thời gian nhất định (theo tuần/tháng/năm).
Đổi lại, ngân hàng có trách nhiệm hoàn trả cả gốc lẫn lãi cho bạn khi đến hạn theo mức lãi suất đã thỏa thuận từ trước.
Đây là giải pháp tài chính mang tính tích lũy, bảo toàn vốn có mức độ an toàn cao nhất hiện nay.
Gửi tiết kiệm có phải một hình thức đầu tư?
Khi nói đến “đầu tư”, nhiều người thường nghĩ ngay đến cổ phiếu, bất động sản hay vàng. Nhưng thực tế, một trong những hành vi tài chính phổ biến nhất của người Việt lại là gửi tiết kiệm ngân hàng.
Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi: gửi tiết kiệm có phải là đầu tư không?
Nghe thì giống nhau vì bạn đều “bỏ tiền ra và nhận lại nhiều hơn”. Nhưng về bản chất tài chính, gửi tiết kiệm không thực sự mang lại cho bạn mức tăng trưởng như bạn nhận về, mặc dù vẫn được xem là một hình thức đầu tư an toàn nhất trong các kênh đầu tư.
So sánh gửi tiết kiệm với các kênh đầu tư khác
Dưới đây là bảng so sánh giữa gửi tiết kiệm và các hình thức đầu tư khác.
Bạn có thực sự tăng trưởng tài sản khi gửi tiết kiệm không?
Một câu hỏi quan trọng hơn là: nếu tiền trong tài khoản tăng lên, liệu tài sản của bạn có thật sự tăng trưởng? Đây cũng là điểm khiến nhiều người nhầm lẫn giữa việc có lãi và tăng trưởng tài sản thực tế.
Gửi tiết kiệm giúp bạn tăng lên số tiền nhưng không đảm bảo tăng trưởng thực tế, nói cách khác nó chỉ giúp bạn bảo vệ giá trị danh nghĩa của tiền, chứ không làm tài sản của bạn tăng trưởng thực tế.
Để hiểu rõ điều này, bạn cần biết đến khái niệm Lãi suất thực, được tính bằng công thức:
Lãi suất thực = Lãi suất danh nghĩa - Tỷ lệ lạm phát
Như vậy, nếu:
- Lãi suất danh nghĩa > Lạm phát: Lãi thực tế vượt mức lạm phát
- Lãi suất danh nghĩa < Lạm phát: Tài sản của bạn trên sổ sách tăng, nhưng sức mua thực tế bị giảm sút.
Ví dụ minh họa:
Nếu bạn gửi tiết kiệm khoản tiền 1,000,000VND trong 1 năm với mức lãi suất cố định là 3.75%/năm (trả lãi và gốc khi đáo hạn).
Tỷ lệ lạm phát (sự mất giá của đồng tiền) trong năm đó được ước tính là 3.9%.
Vậy mức lãi suất thực đang âm 0.15%. Điều này có nghĩa là mặc dù sau 1 năm, số tiền thực mà bạn nhận về là 1.037.500 đồng (cả gốc lẫn lãi), nhưng sức mua của bạn thực tế lại bị giảm đi.
Nếu cuối năm bạn muốn mua một món đồ 1 triệu đồng từ đầu năm, nay giá của nó là 1,039,000 đồng mà với 1.037.500 VNĐ nhận được, bạn k thể mua một món đồ mà đáng lẽ một năm trước bạn đã mua được.
Nói cách khác, việc gửi tiết kiệm trong trường hợp này không giúp tài sản của bạn gia tăng mà chỉ đang giúp nó "mất giá chậm hơn" so với việc giữ tiền mặt trong túi.
Đây cũng là điểm khác biệt giữa gửi tiết kiệm và các hình thức đầu tư khác vì nếu xét tới yếu tố lạm phát thì trong một số thời điểm gửi tiết kiệm chỉ đang bảo toàn khoản tiền tích lũy của bạn mà thôi!
Kết luận
Gửi tiết kiệm có thể được xem là một hình thức đầu tư an toàn, nhưng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với tăng trưởng tài sản thực tế. Dù giúp tiền của bạn sinh lãi và hạn chế rủi ro hơn so với việc giữ tiền mặt, gửi tiết kiệm chủ yếu mang tính bảo toàn vốn và tích lũy.
Đặc biệt, trong bối cảnh lạm phát, điều quan trọng không chỉ là số tiền tăng lên bao nhiêu, mà là sức mua thực tế của tài sản có tăng hay không.
Vì vậy, khi gửi tiết kiệm, nhà đầu tư cũng nên đặt thêm câu hỏi: “mức lãi này có thực sự giúp tài sản của mình tăng trưởng sau lạm phát không?”
